Taxatiewaarde lager dan koopsom: dit kun je doen

Taxatie

•

10

min leestijd

Christa Borgers

Je hebt een woning gekocht voor €425.000, maar uit de taxatie blijkt dat de woning €400.000 waard is. Dan ontstaat er een financieringsgat van €25.000. De bank financiert namelijk in principe maximaal 100% van de woningwaarde. Het verschil tussen de koopsom en de taxatiewaarde moet je daarom op een andere manier opvangen, bijvoorbeeld met eigen geld, een lagere koopprijs of een andere waardering.

Wat betekent het als de taxatiewaarde lager is dan de koopsom?

Een taxatiewaarde die lager is dan de koopsom betekent dat de taxateur de marktwaarde van de woning lager inschat dan het bedrag dat jij met de verkoper hebt afgesproken.

Dat hoeft niet automatisch te betekenen dat je de woning niet kunt kopen. Het betekent vooral dat je hypotheek mogelijk lager uitvalt dan je had verwacht.

Bij het bepalen van je maximale hypotheek speelt namelijk niet alleen je inkomen een rol. Ook de waarde van de woning telt mee. Volgens de Rijksoverheid kun je voor de aankoop van een woning maximaal 100% van de woningwaarde lenen. Je kunt dus niet zomaar extra hypotheek krijgen om het verschil tussen de koopprijs en de taxatiewaarde te financieren.

Wil je weten hoe een taxatie van een huis werkt, dan lees je daar meer over. In dit artikel kijken we vooral naar de situatie ná de taxatie: wat doe je als de uitkomst lager is dan je koopsom?

Het financieringsgat

Het verschil tussen de koopsom en de taxatiewaarde noemen we het financieringsgat.

Stel:

  • Je koopt de woning voor €425.000.
  • De taxateur waardeert de woning op €400.000.
  • Je maximale hypotheek op basis van de woningwaarde is €400.000.
  • Het verschil is €25.000.

Die €25.000 kun je niet zomaar extra meefinancieren met je hypotheek. Je moet dus kijken hoe je het financieringsgat kunt oplossen.

Let daarbij ook op de bijkomende kosten van de aankoop. Die staan los van het verschil tussen de koopsom en de taxatiewaarde en moet je doorgaans eveneens uit eigen middelen betalen.

Rekenvoorbeeld: zo groot is jouw financieringsgat

Een lagere taxatiewaarde wordt vooral concreet als je de bedragen naast elkaar zet.

In dit voorbeeld moet je dus €25.000 boven op de bijkomende aankoopkosten op een andere manier financieren.

Let op: je inkomen kan ervoor zorgen dat je maximale hypotheek lager ligt dan €400.000. De 100%-regel betekent dus niet dat je automatisch het volledige bedrag van de taxatiewaarde kunt lenen. Je maximale hypotheek wordt ook bepaald door onder meer je inkomen en andere financiële verplichtingen.

€425.000

Bedrag

€425.000

€400.000

Bedrag

€400.000

€400.000

Bedrag

€400.000

€25.000

Bedrag

€25.000

Bedrag

€425.000

€400.000

€400.000

€25.000

Hoe kan de taxatie lager uitvallen dan je bod?

Een taxatie lager dan je bod komt vooral voor wanneer je meer hebt geboden dan de waarde die uit vergelijkbare verkopen en de kenmerken van de woning naar voren komt.

Je hebt overboden

In een krappe woningmarkt kan het nodig zijn om boven de vraagprijs te bieden om kans te maken op een woning. De uiteindelijke koopsom is dan niet altijd gelijk aan de marktwaarde die een taxateur vaststelt.

Bijvoorbeeld: de vraagprijs is €390.000, je biedt €425.000 en de woning wordt uiteindelijk getaxeerd op €400.000. Dan heb je €25.000 meer betaald dan de getaxeerde waarde.

Overbieden is daarmee een belangrijke oorzaak van een financieringsgat.

De referentiepanden geven een andere waarde aan

Een taxateur kijkt onder meer naar vergelijkbare woningen die recent zijn verkocht. Deze referentiepanden helpen om de marktwaarde van de woning te onderbouwen.

Ook de ligging, oppervlakte, indeling, voorzieningen en staat van onderhoud spelen een rol. Wil je uitgebreider weten waar een taxateur naar kijkt, dan vind je daar meer informatie over.

Het kan dus gebeuren dat jij tijdens het bieden een hogere waarde aan de woning toekent dan op basis van de beschikbare marktgegevens kan worden onderbouwd.

De staat van de woning valt tegen

Ook gebreken of achterstallig onderhoud kunnen invloed hebben op de waarde. Denk bijvoorbeeld aan een verouderde badkamer, noodzakelijk schilderwerk, een slecht onderhouden dak of andere zaken die de marktwaarde beïnvloeden.

Het bedrag dat jij bereid bent te betalen en de marktwaarde van een woning zijn uiteindelijk twee verschillende dingen.

Dit kun je doen: 5 opties op een rij

Een taxatiewaarde die lager uitvalt dan je koopsom betekent niet direct dat je koop moet afspringen. Je hebt verschillende mogelijkheden.

1. Controleer het rapport en maak bezwaar bij fouten

Begin met het taxatierapport zelf. Controleer of de gegevens over de woning kloppen en of de gebruikte referentiepanden logisch zijn.

Staan er duidelijke feitelijke fouten in het rapport? Of is relevante informatie over de woning niet meegenomen? Bespreek dit dan met de taxateur.

Bij een gevalideerd taxatierapport zijn bovendien specifieke eisen van toepassing. Een inhoudelijke correctie is iets anders dan simpelweg vragen om een hogere waarde omdat de uitkomst financieel ongunstig is.

Kun je aantonen dat er een fout is gemaakt, dan kan een aangepast rapport mogelijk een andere uitkomst geven. Dien een bezwaar of klacht daarom alleen in wanneer je daar een concrete inhoudelijke reden voor hebt.

2. Onderhandel opnieuw met de verkoper

Een tweede mogelijkheid is om opnieuw met de verkoper te onderhandelen.

Je hebt immers een koopprijs afgesproken die hoger ligt dan de getaxeerde marktwaarde. Als je financiering daardoor niet rondkomt, kun je bespreken of de verkoper bereid is de koopprijs te verlagen.

Bij een verschil van €25.000 hoef je niet automatisch te verwachten dat de verkoper het volledige bedrag laat vallen. Maar de taxatie kan wel een belangrijk argument zijn in de onderhandelingen.

De verkoper heeft daarbij ook iets te verliezen: als de koop niet doorgaat, moet de woning opnieuw worden verkocht en is er geen garantie dat een volgende koper wél dezelfde prijs kan of wil betalen.

3. Leg het verschil bij met eigen geld

Kun je het financieringsgat zelf betalen? Dan kun je de aankoop mogelijk gewoon laten doorgaan.

Bij een taxatiewaarde van €400.000 en een koopsom van €425.000 betekent dat in het eenvoudige voorbeeld dat je €25.000 eigen geld nodig hebt om het verschil te overbruggen.

Houd wel rekening met de overige kosten van de aankoop. Zorg daarom dat je niet alleen naar het financieringsgat kijkt, maar naar het totale bedrag dat je bij de aankoop zelf moet inbrengen.

Kunnen je ouders helpen met een schenking?

Een schenking kan in sommige situaties een manier zijn om het financieringsgat op te vangen. De Belastingdienst kent in 2026 verschillende vrijstellingen. Ouders mogen hun kind in 2026 bijvoorbeeld €6.908 belastingvrij schenken. Voor eenmalig verhoogde vrijstellingen gelden aanvullende voorwaarden; bij een vrij besteedbare schenking aan een kind van 18 tot 40 jaar kan in 2026 onder voorwaarden €33.129 belastingvrij worden geschonken.

Controleer altijd de actuele voorwaarden voordat je een schenking gebruikt voor de aankoop van een woning.

4. Laat een tweede waardering uitvoeren

Ben je ervan overtuigd dat de woning meer waard is dan uit de eerste taxatie blijkt? Dan kun je onderzoeken of een tweede waardering zinvol is.

Een tweede fysieke taxatie brengt uiteraard opnieuw kosten met zich mee. Bekijk daarom eerst wat een taxatie kost en bespreek met je hypotheekadviseur of een tweede rapport in jouw situatie wordt geaccepteerd.

Er bestaat daarnaast een digitale manier om een woning te waarderen. Digitaal waarderen, in de markt ook wel bekend als desktoptaxatie, kan in bepaalde situaties een alternatief zijn voor een fysieke taxatie. Welke waardering je geldverstrekker accepteert, verschilt per situatie. Controleer dit daarom vooraf bij je hypotheekadviseur of geldverstrekker.

Een andere mogelijkheid is de digitale woningwaardering van Wizzer. Deze kost €95 en is meestal binnen 4 uur op werkdagen beschikbaar. De waardering wordt uitgevoerd door een erkende NVM-taxateur en wordt geaccepteerd door ruim 30 hypotheekverstrekkers.

Het is daarbij belangrijk om een digitale woningwaardering niet automatisch als vervanging van iedere fysieke taxatie te zien. Het gaat om een andere manier van waarderen en de acceptatie hangt af van de financieringssituatie.

5. Ontbind de koop als je financiering niet rond komt

Kom je er financieel niet uit en heb je een financieringsvoorbehoud opgenomen in het koopcontract? Dan kan ontbinding mogelijk een optie zijn.

Een financieringsvoorbehoud is een ontbindende voorwaarde die bedoeld is voor de situatie waarin je de benodigde hypotheek niet kunt krijgen. Of je de koop daadwerkelijk rechtsgeldig kunt ontbinden, hangt af van de exacte voorwaarden in je koopcontract en wat je met de geldverstrekker en hypotheekadviseur hebt gedaan om financiering te verkrijgen.

Taxatie lager dan koopsom ontbinden is dus niet automatisch mogelijk. De lage taxatie op zichzelf is niet hetzelfde als een automatisch recht om de koop te annuleren. Kijk vooral naar de formulering en voorwaarden van jouw financieringsvoorbehoud.

Heb je het koopcontract net getekend? Dan kan daarnaast de wettelijke bedenktijd relevant zijn. Bij een woning heb je na ontvangst van het getekende koopcontract in principe drie dagen wettelijke bedenktijd. Binnen die periode kun je zonder reden en zonder vergoeding van de koop afzien.

Is de bedenktijd voorbij, dan moet je kijken naar de ontbindende voorwaarden in het koopcontract.

Twijfel je of jouw situatie onder het financieringsvoorbehoud valt? Bespreek dit dan direct met je hypotheekadviseur of juridisch adviseur en wacht niet tot de deadline is verstreken.

Tijdlijn: wat doe je wanneer?

Een lage taxatie kan behoorlijk wat tijdsdruk opleveren. Zeker als je financieringsvoorbehoud bijna afloopt, is het belangrijk om niet eerst dagenlang te zoeken naar één perfecte oplossing.

Plan je een tweede taxatie, houd dan ook rekening met de planning. Lees eventueel vooraf hoe lang een taxatie duurt, zodat je weet hoeveel tijd je daarvoor moet reserveren.

Dag 1–3

Moment

Dag 1–3

Wat doe je?

Controleer het taxatierapport en bespreek opvallende gegevens met de taxateur en hypotheekadviseur.

Dag 3–7

Moment

Dag 3–7

Wat doe je?

Bespreek heronderhandeling met de verkoper en onderzoek of een tweede waardering mogelijk en zinvol is.

Week 2

Moment

Week 2

Wat doe je?

Bepaal hoeveel eigen geld je eventueel kunt en wilt inzetten. Onderzoek eventueel een schenking.

Voor de deadline

Moment

Voor de deadline

Wat doe je?

Maak een definitieve keuze: financieringsgat oplossen, koopprijs aanpassen, financiering regelen of gebruikmaken van een geldige ontbindende voorwaarde.

Na de deadline

Moment

Na de deadline

Wat doe je?

Een oplossing is niet vanzelfsprekend meer mogelijk. Laat daarom vóór het verstrijken van je financieringsvoorbehoud controleren welke opties je nog hebt.

Moment Wat doe je?

Dag 1–3

Controleer het taxatierapport en bespreek opvallende gegevens met de taxateur en hypotheekadviseur.

Dag 3–7

Bespreek heronderhandeling met de verkoper en onderzoek of een tweede waardering mogelijk en zinvol is.

Week 2

Bepaal hoeveel eigen geld je eventueel kunt en wilt inzetten. Onderzoek eventueel een schenking.

Voor de deadline

Maak een definitieve keuze: financieringsgat oplossen, koopprijs aanpassen, financiering regelen of gebruikmaken van een geldige ontbindende voorwaarde.

Na de deadline

Een oplossing is niet vanzelfsprekend meer mogelijk. Laat daarom vóór het verstrijken van je financieringsvoorbehoud controleren welke opties je nog hebt.

Koop je met NHG of wil je verduurzamen?

Een lage taxatiewaarde kan ook gevolgen hebben voor een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG).

De NHG-grens is in 2026 €470.000. Voor energiebesparende voorzieningen is een hogere grens van €498.200 mogelijk. Het bedrag boven de standaardgrens moet daarbij worden gebruikt voor de daarvoor toegestane energiebesparende maatregelen.

Dat betekent overigens niet dat je met NHG automatisch €470.000 kunt lenen. Ook bij NHG gelden de normale regels rondom inkomen, woningwaarde en financiering. Bij een bestaande woning spelen bovendien de koopsom en marktwaarde een rol; voor NHG wordt onder meer gekeken naar de laagste van die bedragen.

Heb je een woning gekocht boven de NHG-grens, dan kan NHG sowieso niet worden gebruikt voor het volledige bedrag. Laat daarom vóór het tekenen van een koopcontract controleren welke financieringsconstructie bij jouw situatie past.

Zo voorkom je een financieringsgat bij je volgende bod

Een financieringsgat ontstaat vaak doordat je eerst bepaalt hoeveel je maximaal wilt bieden en pas daarna ontdekt hoeveel de woning volgens een taxateur waard is.

Je kunt dat risico verkleinen door vóór het bieden een realistische inschatting van de woningwaarde te maken.

Dat betekent niet dat je vooraf exact kunt voorspellen wat een taxateur zal rapporteren. Wel krijg je een beter beeld van de vraag of je beoogde bod in verhouding staat tot de woningwaarde.

Een berekening van de woningwaarde vooraf kan daarom een nuttige stap zijn voordat je een bod uitbrengt.

Het belangrijkste is dat je bij het bieden niet alleen kijkt naar de vraagprijs of naar wat andere kopers bereid lijken te betalen. Kijk ook naar de onderliggende waarde van de woning en naar hoeveel eigen geld je beschikbaar hebt als de taxatie lager uitvalt.

Een taxatiewaarde die lager uitvalt dan je koopsom kan grote financiële gevolgen hebben. Daarom is het verstandig om al vóór het uitbrengen van een bod inzicht te hebben in de verwachte woningwaarde.

Weten wat een woning echt waard is?

Met de digitale woningwaardering van Wizzer krijg je voor €95 een woningwaardering die binnen 4 uur beschikbaar is. De waardering wordt uitgevoerd door een erkende NVM-taxateur en wordt geaccepteerd door ruim 30 hypotheekverstrekkers.

Zo heb je vóór je een bod uitbrengt een beter uitgangspunt om de verhouding tussen je bod, de woningwaarde en je beschikbare eigen geld te beoordelen.

Auteur

Christa Borgers

NVM taxateur / NVM makelaar